Porady
Zmiana stawek VAT
Czy wydatki poniesione na aktualizację programu księgowego, kas fiskalnych oraz czasopism specjalistycznych zaliczysz w koszty?
W związku ze zmianą stawek VAT ponieśliśmy znaczne koszty związane z aktualizacją programu księgowego, kas fiskalnych oraz zakupem czasopism specjalistycznych opisujących wpływ zmian VAT na naszą działalnością. Czy poniesione koszty stanowią koszt podatkowy naszej firmy?
Sprawdź
-VAT Czy możesz odliczyć VAT?
-UoR Jak ujmiesz poniesione wydatki w księgach rachunkowych?
CIT
Stawki VAT a koszty
Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodu każdy przypadek – poza wyraźnie wskazanymi w ustawie – wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z przychodami i racjonalnością działania dla ociągnięcia przychodu.
Koszty pośrednie
Ustawa o CIT nie zawiera katalogu pośrednich kosztów uzyskania przychodów, jednakże organy podatkowe wskazują, że w tej kategorii kosztów mieszczą się wydatki, które nie służą wytworzeniu towarów bądź usług, lecz związane są z ogólnym zarządem. Kryterium rozróżniającym poszczególne rodzaje kosztów będzie rodzaj ich związku z przychodami. Koszty zostaną bowiem podzielone na te, które będą bezpośrednio związane z przychodami, oraz te, których związek z przychodami będzie jedynie pośredni. Niewątpliwie wydatki na wprowadzenie zmian w stawkach podatkowych należy zaliczyć do kosztów pośrednich.
Koszty pośrednie powinny być co do zasady potrącalne w dacie ich poniesienia. Za dzień poniesienia kosztu uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury, albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury, z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż wydatki wskazane w pytaniu stanowią koszt pośredni prowadzonej działalności gospodarczej.
Również organy podatkowe potwierdzają, że zakup aktualizacji oprogramowania stanowi koszt uzyskania przychodu.
Ważne pismo
Gdy aktualizacji programu komputerowego towarzyszy licencja, aktualizacja co do zasady oznacza nabycie nowej, odrębnej wartości niematerialnej i prawnej podlegającej amortyzacji. Jedynie w przypadku gdy przewidywany okres korzystania nabytego prawa nie przekroczy 1 roku, aktualizacja nie będzie stanowiła nowej wartości niematerialnej i prawnej, a wydatki związane z jej nabyciem stanowić będą koszty uzyskania przychodu.
Pismo Naczelnika Pomorskiego US w Gdańsku z 10 października 2006 r., nr DP/423-0113/06/AK
Ważne pismo
Wydatki poniesione na prace, w wyniku których wzrosła wartość użytkowa zakupionych i użytkowanych programów komputerowych, lecz nie powstała nowa wartość niematerialna i prawna, stanowią koszt uzyskania przychodu, który spółka może odnieść bezpośrednio w koszty uzyskania przychodów danego roku podatkowego według zasad określonych w art. 15 ust. 1 oraz ust. 4 ww. ustawy.
Ponoszone wydatki powinny więc podlegać zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich faktycznego poniesienia. Należy przyjąć, że wydatki te wiążą się bezpośrednio z prowadzoną przez podatnika działalnością i są ponoszone w celu osiągnięcia przychodów. Wydatek podlegający zaliczeniu w ciężar kosztów uzyskania przychodu wymaga udokumentowania powyższego w sposób niebudzący wątpliwości.
Pismo Naczelnika Drugiego Mazowieckiego US w Warszawie z 17 lipca 2006 r., nr 1472/SOI/423-11/06/DW
Również wydatki poniesione na zakup fachowych czasopism, które związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą, stanowią koszt uzyskania przychodu.
Ważne pismo
W sytuacji gdy podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów inne niż koszty, których poniesienie przekłada się bezpośrednio na uzyskanie konkretnych przychodów, to te koszty jako tzw. koszty pośrednie powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w dacie poniesienia. Koszty bezpośrednie obejmują wydatki, które są ściśle (bezpośrednio) związane z danymi przychodami, jakie osiąga podmiot gospodarczy. Natomiast do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje ich uzyskanie.
Koszty polis ubezpieczeniowych (majątkowych i samochodowych), prenumeraty czasopism fachowych, zakupu katalogów, w których publikowane są produkty oferowane przez spółkę, które mają służyć zarówno spółce, jak i jej klientom, oraz opłaty abonamentowe (np. abonamentu radiowego) są kosztami pośrednimi, tj. kosztami, których nie można bezpośrednio powiązać z konkretnymi przychodami, jakie spółka uzyskuje w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.
Pismo Naczelnika Drugiego Mazowieckiego US w Warszawie z 27 lutego 2007 r., w piśmie nr 1472/ROP1/423-398/06/RM
Podstawa prawna
- art. 15 ust. 1, art. 16 ust. pkt 38 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.).
VAT
Odliczenie VAT
Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary lub usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). Prawo do odliczenia przysługuje również wtedy, gdy związek jest pośredni.
Ważne pismo
Dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami.
Aby jednak można było wskazać, iż określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika (np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów).
Pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 lutego 2009 r., nr IPPP3/443-169/08-2/KT
Podstawa prawna
- art. 86 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.).
UOR
Ulepszenie wartości niematerialnych i prawnych
W przepisach prawa bilansowego nie funkcjonuje pojęcie ulepszenia wartości niematerialnych i prawnych. Ze zwiększeniem wartości początkowej w związku z ulepszeniem mamy do czynienia tylko w odniesieniu do środków trwałych. Wydatki poniesione na aktualizację programu komputerowego, który jest wartością niematerialną i prawną, ujmowane są bezpośrednio w ciężar kosztów działalności operacyjnej firmy.
Zwróć uwagę, że aktualizację programu można potraktować jako nową wersję programu komputerowego, a co za tym idzie – ustalić nową wartość niematerialną i prawną. Warunkiem takiego postępowania jest to, że zakupiona została nowa licencja na użytkowanie programu i przewidywany okres jej wykorzystania jest dłuższy niż rok (art. 3 ust. 1 pkt 14 UoR).
Ujęcie wydatków w księgach
W księgach rachunkowych wydatki na aktualizację programu komputerowego, który jest już ujęty jako wartość niematerialna i prawna, księgujesz następująco:
Wn „Usługi obce”,
Ma „Rozliczenie zakupu”.
Natomiast jeśli aktualizację programu potraktujesz jako nową wersję, to dokonasz zapisu:
Wn „Wartości niematerialne i prawne”,
Ma 300 „Rozliczenie zakupu”.
Zakup czasopism fachowych zaliczysz do kosztów rodzajowych firmy i w księgach rachunkowych ujmiesz zapisem:
Wn „Zużycie materiałów i energii” (w analityce: czasopisma) – wartość netto,
Wn „VAT naliczony” – kwota VAT,
Ma „Rozrachunki z dostawcami” lub „Pozostałe rozrachunki”.
Podstawa prawna:
- art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 ze zm.).
CIT, VAT – Rafał Styczyński
doradca podatkowy
UoR – Ewa Ostapowicz, ekonomista
Podsumowanie
- Koszty związane z aktualizacją programu księgowego, kas fiskalnych oraz zakupem czasopism specjalistycznych stanowią koszt pośredni uzyskania przychodów firmy, a zatem mogą być zaliczone do kosztów podatkowych.
- Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary lub usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
- Wydatki poniesione na aktualizację programu komputerowego, który jest wartością niematerialną i prawną, ujmowane są bezpośrednio w ciężar kosztów działalności operacyjnej firmy. Jeśli jednak aktualizację programu potraktujesz jako nową wersję programu komputerowego, wówczas możesz ustalić nową wartość niematerialną i prawną. Ważne jest jednak, aby zakupiona została nowa licencja na użytkowanie programu i przewidywany okres jej wykorzystania był dłuższy niż rok.
Praktyczne i wyczerpujące omówienie takich i podobnych zagadnień znajdziesz w pozycji "Koszty w Firmie".
Sprawdź teraz
Sprzedaż premiowa
Jak rozliczysz podatkowo nieodpłatne przekazanie towarów w ramach sprzedaży premiowej?
Nasza spółka dokonuje sprzedaży towarów chemicznych. Aby uatrakcyjnić sprzedaż, planujemy w tym roku wprowadzić sprzedaż premiową towarów, polegającą na wydawaniu dodatkowych towarów klientom, którzy nabyli jednorazowo określoną ilość towaru.
Sprawdź:
-VAT Czy odliczysz VAT od towarów przekazywanych jako gratisy? Czy sprzedaż premiowa podlega opodatkowaniu VAT?
-UoR. Jak ujmiesz gratis w księgach rachunkowych?
PIT/CIT
VAT należny jako koszt
Zmiana przepisów
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że od 1 stycznia 2011 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące zasad zaliczania VAT należnego do kosztów uzyskania przychodów. Zmienione zostało brzmienie art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b ustawy o CIT (odpowiednio art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. b ustawy o PIT).
Co do zasady podatek od towarów i usług nie jest kosztem uzyskania przychodów. Jednak od tej reguły są wyjątki. Dotychczas do kosztów podatkowych można było zaliczyć VAT należny w przypadku:
1)importu usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli nie stanowi podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, ale tylko do kwoty podatku od nabycia tych towarów i usług, która mogłaby stanowić podatek naliczony w rozumieniu przepisów tej ustawy,
2)przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami.
Od nowego roku do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć także podatek należny od nieodpłatnie przekazanych towarów, w przypadku gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania było wcześniejsze nabycie przez otrzymującego od przekazującego towarów lub usług w określonej ilości lub wartości. Zmiana ta ma zrównać traktowanie w podatku dochodowym VAT należnego:
- od towarów przekazywanych lub zużywanych na cele reklamy i reprezentacji oraz
- od nieodpłatnego przekazania towarów w ramach tzw. sprzedaży premiowej.
W dodanym przepisie nie zostało co prawda użyte sformułowanie „sprzedaż premiowa”, jednak w sposób opisowy traktuje on o tej właśnie formie sprzedaży.
Kiedy dokonujesz sprzedaży premiowej?
Sprzedaż premiowa jest umową sprzedaży, zawartą pomiędzy sprzedawcą a kupującym, jednak połączoną z przyznaniem premii kupującemu. Dokonując nabycia określonych towarów lub usług w ramach sprzedaży premiowej, nabywcy otrzymują dodatkowo od sprzedawcy nagrodę (bonus), w postaci nieodpłatnie wydanego towaru lub nieodpłatnie wykonanej usługi. Wszyscy nabywcy, którzy spełnią warunki promocji, korzystają z nagrody.
Przy sprzedaży premiowej nie dochodzi do obniżenia ceny jednostkowej towaru, nagroda nie zostaje bowiem przyznana w formie pieniężnej ani w towarach lub usługach, które sprzedano nabywcy. Ponoszony jest jednak przez sprzedawcę dodatkowy koszt związany z nabyciem towarów lub usług, które następnie są nieodpłatnie wydawane jako nagrody uczestnikom prowadzonej promocji.
Wydatki dotyczące sprzedaży premiowej jako koszt
Wydatki poniesione przez spółkę związane z nabyciem towarów lub usług – które następnie nieodpłatnie wydane jako bonus (nagrody) uczestnikom prowadzonej sprzedaży premiowej mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów – mają wpływ na uzyskanie przychodów. Zastosowanie w sprzedaży nagrody dla kontrahentów ułatwia pozyskanie klientów i uzyskanie przychodów.
Z interpretacji podatkowych wynika, że zasady sprzedaży premiowej w firmie powinien określać regulamin dokonywania takiej sprzedaży. Ponadto firma powinna posiadać dokumenty, które potwierdzają, że kontrahent (nabywca) spełnił warunki regulaminu sprzedaży premiowej.
Podstawa prawna
- ustawa z 19 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. nr 57, poz. 352),
- art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.),
- art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.).
VAT
Odliczenie VAT
Podatek naliczony od zakupionych towarów wydawanych klientom w charakterze gratisów spółka będzie mogła odliczyć na ogólnych zasadach, czyli w takim zakresie, w jakim zakupione towary będą wykorzystywane do wykonywania przez nią czynności opodatkowanych. Odliczenia podatku naliczonego będzie mogła dokonać w miesiącu (kwartale) otrzymania faktury lub w jednym z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (tzn. miesięcy bądź kwartałów).
Sprzedaż premiowa a VAT
Przekazanie nieodpłatnie towarów w ramach sprzedaży premiowej dotychczas powodowało liczne wątpliwości i spory z fiskusem. Sądy administracyjne zajmowały w tym zakresie stanowisko, zgodnie z którym nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa, także w ramach sprzedaży premiowej, nie podlega opodatkowaniu.
Ważne orzeczenie NSA
Przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem, w świetle art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, nie stanowi dostawy towarów, nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów.
Wyrok NSA z 23 marca 2009 r.,
sygn. akt I FPS 6/08
Organy podatkowe – co do zasady – zajmują odmienne stanowisko, zgodnie z którym każde nieodpłatne przekazanie towaru, poza drukowanymi materiałami reklamowymi i informacyjnymi, prezentami o małej wartości i próbkami, podlega opodatkowaniu VAT.
Spory powstawały na tle interpretacji art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym za dostawę towarów rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem. Organy podatkowe twierdzą, że treść art. 7 ust. 2 ustawy o VAT w obecnym brzmieniu stanowi podstawę prawną do opodatkowania VAT sprzedaży premiowej. Natomiast NSA kwestionuje możliwość opodatkowania na podstawie obecnie obowiązujących przepisów art. 7 ust. 2 ustawy o VAT przekazania towarów w ramach sprzedaży premiowej z uwagi na przekazanie tego towaru na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Zdaniem sądu opodatkowaniu na podstawie tego przepisu podlega jedynie nieodpłatne przekazanie towaru na cele niezwiązane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem.
Wystąp o interpretację
Przy tak rozbieżnym stanowisku organów podatkowych i NSA w zakresie wykładni art. 7 ust. 2 ustawy o VAT trudno doradzić jednoznaczne rozwiązanie. Warto wystąpić o indywidualną interpretację w przedmiotowej sprawie i w przypadku interpretacji nakazującej opodatkowanie przekazania towarów w ramach sprzedaży premiowej zaskarżyć ją do sądu.
Zmiany w zakresie opodatkowania gratisów
W Sejmie znajduje się projekt zmian do ustawy o VAT, w którym proponuje się nadanie nowego brzmienia w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT (stan prawny na dzień oddania numeru do druku). W nowym brzmieniu tego przepisu wszelkie przekazania przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa bez wynagrodzenia (niezależnie, czy są one realizowane na cele związane czy niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem podatnika) podlegają opodatkowaniu, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych towarów, w całości lub w części. Uchwalenie tej zmiany byłoby zgodne w tym zakresie z prawem wspólnotowym i pozwoliłoby na jednoznaczną wykładnię przepisów.
Jednocześnie tylko w przypadku gdy nieodpłatne przekazanie towarów w ramach sprzedaży premiowej będzie uznane za podlegające opodatkowaniu VAT, wprowadzone od 1 stycznia 2011 r. przepisy w podatkach dochodowych o zaliczeniu do kosztów podatku należnego od nieodpłatnie przekazanych towarów w ramach sprzedaży premiowej będą miały zastosowanie praktyczne.
Podstawa prawna
- art. 7 ust. 2, art. 86 ust. 1, ust. 10–11 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.).
UOR
Ujęcie w księgach rachunkowych
W księgach rachunkowych ujmujesz wszystkie koszty i przychody dotyczące danego okresu sprawozdawczego (art. 6 ust. 1 UoR). Jeśli gratisy będą tym samym towarem co towar sprzedawany (np. za zakup dwóch płynów do płukania tkanin – trzeci gratis), to można gratis traktować tak samo jak sprzedawany towar. A zatem powinieneś zaksięgować bezpośrednio na konto wartość sprzedanych materiałów i towarów następująco:
Wn „Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (nabycia)”,
Ma „Towary”.
Podstawa prawna:
- art. 6 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 ze zm.).
PIT/CIT, VAT – Iwona Czauderna, doradca podatkowy
UoR – Ewa Ostapowicz, ekonomista
Podsumowanie
- Sprzedaż premiowa jest umową sprzedaży, zawartą pomiędzy sprzedawcą a kupującym, jednak połączoną z przyznaniem premii kupującemu.
- Od 1 stycznia 2011 r. do kosztów uzyskania przychodów możesz zaliczyć także podatek należny od nieodpłatnie przekazanych towarów, w przypadku gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania było wcześniejsze nabycie przez otrzymującego od przekazującego towarów lub usług w określonej ilości lub wartości.
- Wydatki poniesione przez spółkę związane z nabyciem towarów lub usług, które następnie nieodpłatnie wydane jako bonus (nagrody) uczestnikom prowadzonej sprzedaży premiowej mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
- W Sejmie znajduje się projekt zmian do ustawy o VAT, w którym proponuje się nadanie nowego brzmienia w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym wszelkie przekazania przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa bez wynagrodzenia podlegają opodatkowaniu, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych towarów, w całości lub w części.
- Gratis powinieneś zaksięgować bezpośrednio na konto „Wartość sprzedanych materiałów i towarów”.
Praktyczne i wyczerpujące omówienie takich i podobnych zagadnień znajdziesz w pozycji "Koszty w Firmie".
Sprawdź teraz












